فرمها بخش خستهکنندهٔ محصول هستند و به همین دلیل معمولاً کمترین توجه را میگیرند. اما همانجایی هستند که کاربر باید تصمیم بگیرد اطلاعاتش را به شما بسپارد یا نه. هر فیلد اضافه، هر پیام خطای مبهم و هر جابهجایی غیرمنتظره، یک فرصت برای رهاکردن فرم است.
اولین و مؤثرترین تصمیم، کمپرسیدن است. پیش از طراحی، برای هر فیلد بپرسید چه کسی از آن استفاده میکند و اگر نباشد چه اتفاقی میافتد. شمارهٔ تلفن برای ارسال لینک پیگیری لازم است، اما کد پستی برای یک درخواست مشاوره معمولاً نیست. حذف فیلدهای غیرضروری هم نرخ تکمیل را بالا میبرد و هم هزینهٔ نگهداری داده را کم میکند.
چیدمان تکستونی برای فرمهای طولانی تقریباً همیشه بهتر است. کاربر در یک مسیر عمودی پیش میرود و چشمش کمتر گم میشود. برچسب باید بالای فیلد باشد و همیشه دیده شود؛ استفاده از placeholder بهجای برچسب، پس از شروع تایپ اطلاعات را پنهان میکند و کاربر فراموش میکند چه چیزی باید وارد کند.
نوع فیلد را جدی بگیرید، خصوصاً در موبایل. تعیین type مناسب باعث میشود کیبورد درست باز شود؛ فیلد ایمیل با کیبورد ایمیل، فیلد عددی با کیبورد عددی. برای ایمیل، آدرس سایت و شمارهٔ کارت، جهت متن را چپبهراست بگذارید تا با متن فارسی اطرافش قاطی نشود. این جزئیات کوچک، تعداد خطاهای تایپ را کم میکند.
زمان اعتبارسنجی را درست انتخاب کنید. اعتبارسنجی با هر کلید، کاربر را وسط تایپ میترساند و خطاهایی نشان میدهد که هنوز واقعی نیستند. بهترین حالت این است که فیلد هنگام خروج از آن بررسی شود و خطاها هنگام ارسال، در یک نگاه، کنار همان فیلد نمایش داده شوند. اگر خطایی رفع شد، پیامش هم فوراً برداشته شود.
پیام خطا باید بگوید چه شد و چه باید کرد. عبارت «ورودی نامعتبر» هیچ کمکی نمیکند؛ اما «شمارهٔ موبایل باید با ۰۹ شروع شود و ۱۱ رقم باشد» کاربر را دقیقاً به سمت اصلاح میبرد. پیام را کنار فیلد و با رنگ و نشانهٔ واضح نمایش دهید و مطمئن شوید خوانندهٔ صفحهخوان هم آن را میشنود.
حالتهای میانی فرم را فراموش نکنید. دکمهای که پس از کلیک هیچ تغییری نمیکند، کاربر را به کلیک دوباره و ارسال تکراری تشویق میکند. در زمان ارسال، وضعیت بارگذاری نشان دهید و دکمه را غیرفعال کنید. اگر ارسال ناموفق بود، دادههای واردشده را پاک نکنید؛ پرکردن دوبارهٔ فرم، یکی از دلایل رایج رهاکردن است.
فرمهای چندمرحلهای را فقط وقتی انتخاب کنید که واقعاً لازم است. اگر استفاده میکنید، تعداد مراحل و جای فعلی کاربر را نشان دهید، امکان بازگشت بدهید و اطلاعات را بین مراحل حفظ کنید. مراحل باید بر اساس منطق کاربر تقسیم شوند، نه بر اساس ساختار داخلی سازمان. مرحلهٔ اول باید ساده و کمهزینه باشد تا کاربر وارد مسیر شود.
دسترسیپذیری را بهعنوان بخشی از طراحی ببینید، نه کاری اضافه. هر فیلد باید برچسب مرتبط داشته باشد، ترتیب پیمایش با صفحهکلید منطقی باشد، اندازهٔ نواحی لمسی کافی باشد و کنتراست متن رعایت شود. پیام خطا باید با صفحهخوان قابل تشخیص باشد و فوکوس بعد از خطا به فیلد مشکلدار منتقل شود.
اعتماد را در فرم بسازید. اگر اطلاعاتی مثل کد ملی یا شمارهٔ تلفن میخواهید، در یک جملهٔ کوتاه توضیح دهید چرا لازم است و چگونه نگهداری میشود. لینک سیاست حریم خصوصی را در دسترس بگذارید و از درخواستهای غیرمنتظره پرهیز کنید. کاربری که نداند دادهاش کجا میرود، فرم را رها میکند.
برای بهبود، حدس نزنید؛ اندازه بگیرید. نرخ تکمیل فرم، پرتکرارترین فیلدهایی که خطا میگیرند و مرحلهای که بیشترین رهاکردن در آن رخ میدهد، سه معیار ساده و بسیار گویا هستند. چند آزمون کاربری با پنج نفر معمولاً مشکلات بزرگتر را سریعتر از هر بحث داخلی نشان میدهد.
جمعبندی اینکه فرم خوب، فرم کوتاه و روشن است. فیلد لازم را بپرسید، برچسب را نگه دارید، در زمان درست اعتبارسنجی کنید و خطا را قابلفهم بنویسید. این کارها پیچیده نیستند، اما همیناند که تفاوت میان یک سرنخ فروش و یک بازدیدکنندهٔ خسته را میسازند.
ژرف تکنو